banner 728x90

Khèn - nhạc cụ trong đời sống văn hóa của người Mông ở Mù Cang Chải

05/06/2024 Lượt xem: 2962

Khèn là loại nhạc cụ giữ vai trò quan trọng trong đời sống, sinh hoạt văn hóa của đồng bào dân tộc Mông ở huyện Mù Cang Chải (Yên Bái). Loại nhạc cụ này được ví như linh hồn của người Mông.

Người Mông ở Mù Cang Chải (Yên Bái) biểu diễn múa khèn

Lúc vui, lúc buồn, họ đều mang khèn ra thổi, gửi gắm vào tiếng khèn tình cảm của riêng mình. Chiếc khèn còn là bạn đường chung thủy mỗi khi họ xuống chợ, đi rừng, lên nương. Cũng nhờ tiếng khèn, biết bao đôi trai gái người Mông trên mảnh đất vùng cao này đã nên vợ, nên chồng.

Để làm được một chiếc khèn đẹp đòi hỏi kỹ thuật chế tác rất cầu kỳ và lựa chọn kỹ lưỡng từng nguyên liệu.

Người Mông ở Mù Cang Chải thường biểu diễn khèn đơn, khèn đôi hoặc khèn tập thể. Biểu diễn khèn không đơn thuần chỉ là thổi mà còn phải biết kết hợp với múa. Động tác múa khèn cũng rất phong phú và đa dạng như múa nhảy đưa chân, quay tại chỗ, lăn nghiêng... Việc kết hợp giữa thổi và múa khèn đòi hỏi họ phải có sức khỏe, kỹ thuật biểu diễn.

Nghệ nhân chế tác khèn Mông Thào Cáng Súa ở bản Sáng Nhù, xã Mồ Dề, huyện Mù Cang Chải (Yên Bái)

Người Mông ở Mù Cang Chải thường biểu diễn khèn đơn, khèn đôi hoặc khèn tập thể. Biểu diễn khèn không đơn thuần chỉ là thổi mà còn phải biết kết hợp với múa. Động tác múa khèn cũng rất phong phú và đa dạng như múa nhảy đưa chân, quay tại chỗ, lăn nghiêng... Việc kết hợp giữa thổi và múa khèn đòi hỏi họ phải có sức khỏe, kỹ thuật biểu diễn.

Nếu ai có dịp đến vùng cao Tây Bắc, hãy tới Mù Cang Chải để được một lần lắng nghe tiếng khèn và cùng trải nghiệm cuộc sống người Mông nơi đây.

Ban Nghiên cứu Văn hóa

 

Tags:

Bài viết khác

Lễ cúng tạ đất cuối năm: Nghi lễ truyền thống mang đậm giá trị tâm linh của người Việt

Lễ cúng tạ đất cuối năm là một trong những nghi lễ truyền thống quan trọng trong tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và thần linh của người Việt. Đây không chỉ là một phần không thể thiếu trong đời sống tâm linh mà còn phản ánh nét đẹp văn hóa “uống nước nhớ nguồn”, thể hiện lòng biết ơn của con người đối với các đấng bề trên đã che chở cho gia đình suốt một năm qua.

Bao sái bàn thờ trước hay sau khi cúng ông Công ông Táo?

Mỗi dịp cuối năm, cùng với việc chuẩn bị mâm lễ tiễn ông Công ông Táo về trời, nhiều gia đình Việt cũng tiến hành dọn dẹp, lau chùi bàn thờ để đón năm mới hanh thông, may mắn. Tuy nhiên, bao sái bàn thờ trước hay sau khi cúng Táo quân vẫn là băn khoăn của không ít người, bởi đây không chỉ là vấn đề phong tục mà còn liên quan đến ý nghĩa tâm linh và sự trang nghiêm của không gian thờ cúng.

Ngựa trong dân gian Việt Nam – biểu tượng lịch sử, văn hóa và khát vọng hanh thông

Trong hệ thống 12 con giáp của người Việt, con Ngựa (Ngọ) không chỉ là dấu mốc thời gian mà còn là một biểu tượng văn hóa – lịch sử giàu tầng nghĩa, gắn với hành trình dựng nước và giữ nước, với đời sống tinh thần, tín ngưỡng và cả những quan niệm phong thủy, tử vi đã ăn sâu trong tâm thức dân gian. Nhân Tết Bính Ngọ, khi mùa xuân mở ra những hành trình mới, hình tượng con Ngựa lại trở về như một lời nhắc nhở về ý chí bền bỉ, tinh thần dấn thân và khát vọng vươn xa của người Việt.

Nhà thờ họ và từ đường trong đời sống văn hóa – tâm linh người Việt

Trong dòng chảy văn hóa Việt Nam, thờ cúng tổ tiên là một trong những truyền thống bền vững và giàu ý nghĩa nhất. Đây không chỉ là hoạt động mang tính tâm linh mà còn thể hiện sâu sắc đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, lòng biết ơn của con cháu đối với các thế hệ đi trước. Chính từ nền tảng ấy, nhà thờ họ và từ đường đã ra đời như những không gian thiêng, giữ vai trò đặc biệt trong đời sống tinh thần của người Việt.

Văn hóa tín ngưỡng Tày – Nùng trong đời sống cộng đồng.

Trong bức tranh đa dạng của văn hóa các dân tộc Việt Nam, văn hóa tín ngưỡng của người Tày – Nùng giữ một vị trí đặc biệt. Không chỉ là hệ thống niềm tin tâm linh, tín ngưỡng Tày – Nùng còn là môi trường tích hợp và sản sinh nhiều giá trị văn hóa, góp phần định hình bản sắc tinh thần của cộng đồng qua nhiều thế hệ.

Tín ngưỡng thờ Mẫu: Nét đẹp văn hóa dân tộc

Tín ngưỡng thờ Mẫu là một tín ngưỡng dân gian mang sắc thái nguyên thủy và có chiều dài lịch sử hàng ngàn năm của dân tộc ta. Nói về nguồn gốc hình thành, một số nhà nghiên cứu cho rằng, tục thờ Thánh Mẫu có từ thời Tiền sử khi người Việt thờ các thần linh thiên nhiên kết hợp với tín ngưỡng thờ nữ thần rất phát triển trong xã hội mẫu hệ. Qua quá trình tiếp biến văn hóa, tín ngưỡng thờ mẹ thiên nhiên ban đầu đã hòa cùng các tôn giáo khác để trở thành một tín ngưỡng bản địa riêng có của Việt Nam.

Các nghi lễ trong thờ cúng tổ tiên của người Việt

Thờ cúng tổ tiên là một trong những phong tục truyền thống quan trọng trong văn hóa dân tộc Việt Nam. Đây là một cách thể hiện lòng hiếu thảo, tôn kính và nhớ về cội nguồn của con cháu đối với tổ tiên, ông bà, cha mẹ. Các nghi thức, nghi lễ trong thờ cúng tổ tiên thường được thực hiện trong các dịp đặc biệt như Tết Nguyên Đán, ngày giỗ tổ, lễ cúng ông Công ông Táo, và nhiều dịp quan trọng khác. Dưới đây là một số nghi thức và nghi lễ phổ biến trong thờ cúng tổ tiên:

Văn hóa cúng tiền chủ trong tín ngưỡng dân gian

Trong tín ngưỡng dân gian, cúng tiền chủ là một phong tục phổ biến tại nhiều gia đình, đặc biệt vào các ngày Rằm, Mồng Một, Giỗ Tết hoặc khi có điều gì không ổn trong nhà. Người ta tin rằng tiền chủ là người đã sống và qua đời trước tiên trong ngôi nhà này, và dù thời gian trôi qua, ngôi nhà có thể chuyển từ tay gia chủ này sang gia chủ khác, nhưng tiền chủ vẫn luôn dõi theo và thỉnh thoảng quay về thăm ngôi nhà cũ.
Top