Ngày Lập hạ là thời điểm đánh dấu sự khởi đầu của mùa hè, nhưng không phải là một ngày cố định.
24 tiết khí hàng năm gồm: Tiết Lập xuân, tiết Vũ thủy, tiết Kinh trập, tiết Xuân phân, tiết Thanh minh, tiết Cốc vũ, tiết Lập hạ, tiết Tiểu mãn, tiết Mang chủng, tiết Hạ chí, tiết Tiểu thử, tiết Đại thử, tiết Lập thu, tiết Xử thử, tiết Bạch lộ, tiết Thu phân, tiết Hàn lộ, tiết Sương giáng, tiết Lập đông, tiết Tiểu tuyết, tiết Đại tuyết, tiết Đông chí, tiết Tiểu hàn và tiết Đại hàn.
Lập hạ là một trong những tiết khí quan trọng trong văn hóa và nông nghiệp của nhiều quốc gia Đông Á, bao gồm Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc. Tiết Lập hạ là tiết khí thứ 7 trong năm và là tiết khí đầu tiên của mùa hè.
Sau khi tiết Cốc vũ kết thúc là đến tiết Lập hạ. Tiết Lập hạ kéo dài cho đến khi tiết Tiểu mãn bắt đầu. Tiết Lập hạ thường bắt đầu vào ngày 5 hoặc 6 tháng 5 Dương lịch. Như vậy ngày Lập hạ cũng thường là ngày 5/5 hoặc 6/5.
Theo lịch tiết khí, năm 2025, tiết Lập hạ bắt đầu từ ngày 5/5 và kéo dài đến ngày 20/5 Dương lịch. Như vậy, ngày Lập hạ năm 2025 sẽ rơi vào thứ Hai ngày 5/5 (tức 8/4 Âm lịch).
Những thay đổi khi chuyển sang tiết Lập hạ
Ngày Lập hạ đánh dấu một thời điểm quan trọng trong chu kỳ vận hành của thiên nhiên, khi mà mặt đất nhận được lượng bức xạ Mặt trời nhiều nhất ở bán cầu Bắc. Đặc điểm này khiến nhiệt độ bắt đầu tăng và tạo ra sự thay đổi mọi mặt của khí hậu cùng các hiện tượng tự nhiên liên quan.
Trong giai đoạn Lập hạ, bán cầu Bắc ngả về phía Mặt trời, điều này không chỉ tăng nhiệt độ mà còn dẫn tới hiện tượng ngày dài hơn, đêm ngắn lại. Lượng bức xạ lớn từ Mặt trời không chỉ mang lại ánh sáng, mà còn ảnh hưởng đến khí hậu, khiến mùa hè trở nên nóng bức và đặc biệt mưa nhiều hơn. Chính sự thay đổi này thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của cây cỏ và thực vật, góp phần vào sự phong phú của thảm thực vật mùa hè.
Theo quan điểm phương Đông, Lập hạ là thời điểm mà khí dương phát triển mạnh mẽ, trong khi khí âm bị yếu đi. Sức mạnh của khí dương không chỉ tác động đến nhiệt độ mà còn ảnh hưởng đến động thực vật. Các loài động vật trở nên năng động hơn, gia tăng các hoạt động sinh sản và phát triển. Đồng thời, cây cối cũng phát triển tốt, đơm hoa kết trái, báo hiệu một mùa thu hoạch phong phú.
Tiết Lập hạ là tiết khí đầu tiên của mùa hè. (Ảnh: Shutterstock)
Về nông nghiệp, Lập hạ là một thời điểm mang tính cột mốc quan trọng để người nông dân chuẩn bị gieo trồng nhiều loại cây trồng mới, nhờ vào điều kiện thời tiết ấm áp và lượng mưa tăng. Đây cũng là thời điểm người nông dân bắt đầu thu hoạch những cây trồng đã kịp phát triển nhanh trong mùa xuân. Vì thế, Lập hạ được xem như dấu hiệu cho sự khởi đầu của những vụ mùa bận rộn.
Về mặt văn hóa, các nước Đông Á có nhiều phong tục tập quán liên quan đến Lập hạ. Tại Trung Quốc, người ta thường ăn những món ăn thanh mát và bổ dưỡng để chuẩn bị cho cái nóng gay gắt của mùa hè. Ở Nhật Bản, Lập hạ được đánh dấu bằng nhiều lễ hội liên quan đến mùa hè. Tại Việt Nam, mặc dù không có nghi lễ đặc biệt nào, nhưng Lập hạ vẫn được xem là một dấu mốc trong năm để mọi người chuẩn bị cho những thay đổi về thời tiết và khí hậu.
Theo vtcnews.vn