Gỏi cá trích là món ăn khá phổ biến tại các tỉnh thành ven biển. Tuy nhiên, có dịp thưởng thức gỏi cá trích Kiên Giang thì bạn sẽ cảm nhận hương vị rất khác biệt. Vùng biển của nơi đây đã nuôi dưỡng nên loại cá trích ngọt thịt, hương vị đậm đà. Qua cách chế biến của người dân địa phương, món gỏi cá trích càng trở nên đậm đà, hấp dẫn hơn.
Cá trích là loại cá giống như cá mai nhưng to hơn, da có màu hơi xanh, xương nhỏ, thân dài, mỏng, hai hàm bằng nhau. Cá có răng nhỏ hoặc thiếu, vẩy tròn mỏng, dễ rụng, có loài có vẩy lược, ở sống bụng của cá có răng cưa. Cá trích có tập tính di cư thành đàn lớn.
Ở Việt Nam, ngư dân thường gọi các loài cá trích mà họ đánh bắt được theo những cái tên rất riêng. Theo đó có hai loại cá trích là cá trích ve và cá trích lầm. Cá trích ve (lép), mình nhiều vảy trắng xanh, thịt trắng, thơm, béo nhưng nhiều xương. Cá trích lầm mình tròn, ít vảy, nhiều thịt hơn nhưng thịt cá đỏ và không thơm ngon như trích ve.
Cá trích chọn làm gỏi thường là cá trích ve (lép) hoặc chọn cá trích lầm, nhiều thịt, thịt săn, xương nhỏ và nhất định phải là cá tươi.
Cá được rửa sạch, cạo vảy, cắt bỏ ruột và đầu, vây, đuôi chỉ lấy phần thịt lưng, thái thành từng lát mỏng, càng mỏng càng tốt. Cá sau khi thái, cắt đôi vài quả chanh vắt lấy nước cốt rưới đều lên khoảng 10 phút vừa để cá “chín”, vừa khử mùi tanh. Thường 1kg cá dùng 2 quả chanh. Sau khi cá được làm chín tái, đem trộn với nước mắm nhĩ, tiêu, bột ngọt, ớt và không thể thiếu đậu phộng (rang chín giã nhỏ) và một ít hành tây thái sợi, thêm ít rau mùi cho bắt vị, đó là cách ăn dân dã của người địa phương.
Tuy nhiên cũng có nhiều cách chế biến khác nhau. Có người lấy thịt phi-lê cá trích ướp trước với ít nước cốt chanh hoặc giấm trong vài phút rồi chắt bỏ nước. Sau đó cho thêm nước mắm nhĩ, đường, gừng, ớt và củ hành tây xắt nhỏ, trộn đều lên. Người khác thì phi tỏi, củ hành tím cho thơm lừng trước khi trộn với thịt cá tươi và cho thêm ít thính để khử mùi cá. Cách này trông quyến rũ hơn! Kèm theo một đĩa bánh tráng dẻo, đĩa bún nhỏ sợi, rau non và nước chấm. Tốt nhất là rau vườn, rau dại như đọt xoài, đọt bứa, lá cách, tía tô, cải bẹ xanh… thêm vài trái chuối chát, vài trái khế và ít trái dưa leo thì càng tuyệt. Riêng nước chấm phải chế biến từ nước mắm nhĩ thơm thanh, được gia vị hài hòa với một chút vị chua của giấm, cay cay của ớt hiểm giã nhỏ và vị ngọt, độ béo của đường, đậu phộng rang giã nhuyễn.
Đến thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang, du khách hãy thử một lần thưởng thức món gỏi cá trích cho biết, các bạn hãy đến quán ăn Ngọc Hoà, địa chỉ 415 Lâm Quang Kỳ để thưởng thức. Quán ăn ngon, giá cả hợp lý, nhân viên vui vẻ tận tình nên rất đông khách. Quán phục vụ từ 15 giờ chiều đến 23 giờ tối và điều khác lạ là quán không có menu, khách hàng trực tiếp gọi món bằng trực quan, lựa chọn hải sản tươi sống tùy thích.
Đa phần thực khách phương xa tới ăn theo kiểu lần lượt bỏ từng miếng cá phi lê tươi rói vào chén cốt chanh đã vắt sẵn, đợi vài phút rồi vớt cá ra chén, sau đó lấy bánh tráng để cá lên, thêm rau thơm, đậu phộng, hành tây, dừa nạo và rau rừng rồi cuốn lại, cá tươi ngon cộng thêm các vị nước chấm chua, cay, mặn, ngọt khiến thực khách ăn vào sẽ nhớ mãi.
Vị ngọt của cá, vị béo của dừa, vị bùi bùi của đậu phộng, vị đậm đà của nước mắm Phú Quốc làm say lòng nhiều thực khách sành ăn. Và gỏi cá trích là một trong những món ăn làm nên tên tuổi món ăn này, trở thành đặc sản ở tỉnh Kiên Giang.
Quốc Thịnh