Ngày 26/2 (nhằm mùng 10 tháng Giêng), không khí tại Chùa Ông (Thất phủ cổ miếu Biên Hòa) rộn ràng hơn bao giờ hết khi Lễ hội chùa Ông lần thứ XI năm 2026 chính thức bước vào cao điểm với nghi thức Nghinh thần quanh khu vực chợ Biên Hòa và các tuyến phố trung tâm. Hàng ngàn người dân và du khách đã đổ về tham gia, tạo nên bức tranh lễ hội tưng bừng sắc màu đầu xuân.
Lễ hội năm nay diễn ra trong 5 ngày, từ 25-2 đến 1-3 (nhằm mùng 9 đến 13 tháng Giêng năm Bính Ngọ). Đây là hoạt động văn hóa – tín ngưỡng thường niên được duy trì vào dịp đầu năm mới, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể của địa phương.
Các đoàn Nghinh thần xuất du qua nhiều tuyến phố, chợ Biên Hòa.
Điểm nhấn của lễ hội là nghi thức Nghinh thần – hoạt động rước các vị thần dân gian, những bậc tiền nhân có công khai hoang mở cõi, xây dựng vùng đất Biên Hòa – Đồng Nai đi “du xuân”, thăm dân tình đầu năm. Nghi lễ mang ý nghĩa cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, nhân dân ấm no, hạnh phúc.
Năm nay, đoàn xuất du quy tụ khoảng 800 diễn viên, được đầu tư công phu với cờ xí rực rỡ, các màn hóa trang thần tướng mới lạ. Trên sông Đồng Nai, các tiết mục lân – sư – rồng cùng dàn nhạc cổ truyền Trung Hoa trình diễn những bản nhạc đặc sắc, tạo nên không gian lễ hội sống động giữa sóng nước.
Các diễn viên hóa trang thành tướng, nhân vật lịch sử... khiến du khách không khỏi thích thú
Trên đường bộ, các hội quán người Hoa mang đến nhiều tiết mục múa dân gian đặc sắc. Hình ảnh mô phỏng các vị tướng, nhân vật lịch sử, đội hầu, lân – sư – rồng, cùng âm nhạc cổ truyền Triều Châu, Mân Nam… đã biến các tuyến phố thành một “sân khấu” lễ hội đầy màu sắc, thu hút đông đảo người dân và du khách hòa mình chung vui.
Bên cạnh lễ Nghinh thần, lễ hội còn có chuỗi hoạt động phong phú xuyên suốt như biểu diễn đờn ca tài tử, cải lương, tuồng cổ; giao lưu cờ tướng, cờ vua; biểu diễn võ thuật, trò chơi dân gian; giao lưu thư pháp Việt – Hoa; lễ thả phúc khí cầu…
Các đội hình trang phục truyền thống Việt Nam xen kẽ trong lễ hội tạo nên nét giao thoa văn hóa đặc sắc
Đặc biệt, không gian thả đèn hoa đăng trên sông Đồng Nai năm nay được mở rộng, không giới hạn số lượng người tham gia, tạo điều kiện để đông đảo người dân gửi gắm ước nguyện đầu xuân. Ban tổ chức đã phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai đồng bộ phương án bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường và phòng cháy, chữa cháy, bảo đảm lễ hội diễn ra an toàn, văn minh.
Chùa Ông (Thất phủ cổ miếu Biên Hòa) được xây dựng từ năm 1684 tại Cù lao Phố (nay thuộc phường Trấn Biên), bên dòng sông Đồng Nai. Đây là một trong những ngôi chùa có niên đại sớm nhất ở Nam Bộ, đánh dấu quá trình cộng cư, gắn bó của cộng đồng người Việt và người Hoa trong công cuộc khẩn hoang, lập nghiệp và bảo vệ vùng đất Biên Hòa – Đồng Nai.
Chùa Ông là lễ hội thường niên ở Đồng Nai thu hút đông đảo người dân, du khách tham gia mỗi dịp đầu xuân năm mới
Lễ hội gắn liền với tín ngưỡng thờ Quan Thánh Đế Quân, do người dân địa phương gìn giữ và tổ chức qua nhiều thế hệ. Năm 2001, chùa Ông được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Đến tháng 11-2023, lễ hội chùa Ông được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
Việc duy trì tổ chức lễ hội không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của người dân dịp đầu năm mà còn góp phần tăng cường giao lưu, gắn kết cộng đồng Hoa – Việt. Đồng thời, từng bước hình thành sản phẩm du lịch văn hóa tín ngưỡng đặc trưng của tỉnh Đồng Nai, thu hút du khách thập phương, đóng góp vào sự phát triển kinh tế – xã hội địa phương.
Ban Nghiên cứu VHTN phía Nam