banner 728x90

Nghiên cứu, sưu tầm, bảo tồn di sản văn hóa Thủ đô Hà Nội

10/04/2024 Lượt xem: 3451

Thủ đô Hà Nội có hơn 1000 di tích, trong đó có 292 di tích lịch sử cách mạng có ý nghĩa sâu sắc với nhân dân Thủ đô và cả nước, lưu dấu tích về Bác Hồ. Nhiều “địa chỉ đỏ” đã trở thành di sản của Hà Nội, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dừng chân, sống và làm việc. Trong đó có các di sản tiêu biểu như: Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch (nơi Bác sống và làm việc trong 15 năm cuối đời từ 1954-1969; Di tích nhà số 48 Hàng Ngang, quận Hoàn Kiếm (ngôi nhà của ông bà Trịnh Văn Bô thuộc Hàng Đào, Hoàn Kiếm, Hà Nội; tại một căn phòng ở gác 2, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết Bản Tuyên ngôn độc lập); Khu di tích K9 Ba Vì, Hà Nội (nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương làm việc trong những năm kháng chiến từ 1960-1969 và giữ gìn thi hài Bác từ 1969-1975), Di tích nhà của gia đình cụ Nguyễn Thị An, nơi dừng chân đầu tiên của Bác Hồ từ Việt Bắc về Hà Nội (Di tích thuộc Phú Thượng, Tây Hồ vốn là cơ sở cách mạng, từng nuôi dưỡng và bảo vệ nhiều đồng chí cán bộ cấp cao của Đảng); Nhà lưu niệm Bác Hồ tại làng Vạn Phúc nơi Bác viết Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến (trong hai ngày 18 và 19-12-1946, Bác đã chủ trì Hội nghị Ban Thường vụ Trung ương mở rộng, phát động toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, thông qua Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến do Bác soạn thảo), Đền thờ Bác Hồ trên đỉnh núi Vua Ba Vì (thuộc Vườn Quốc gia Ba Vì, Hà Nội),...

Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh - Khu di tích K9 Ba Vì, Hà Nội

Ngoài những “địa chỉ đỏ” nổi tiếng từng gắn bó với những quãng đời hoạt động cách mạng, sống và làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tại nhiều địa phương của Hà Nội vẫn còn lưu giữ Nhà lưu niệm Bác Hồ, tưởng nhớ những ngày Bác về thăm và làm việc - Có tới 61 địa chỉ được Bác Hồ đến thăm và làm việc tại Hà Nội như: Nhà lưu niệm Bác Hồ ở xã Cần Kiệm, Thạch Thất, Nhà lưu niệm Bác Hồ tại thôn Hậu Ái ở xã Vân Canh, Hoài Đức, Nhà lưu niệm ở xã Xuân Dương, Thanh Oai, Nhà lưu niệm Bác Hồ tại chùa Một Mái Sài Sơn, Quốc Oai, nhà lưu niệm Bác Hồ ở xã Nghiêm Xuyên, Thường Tín, Nhà lưu niệm Bác Hồ ở đồi Vật Lại, Ba Vì…

Nơi Bác Hồ từng ở và làm việc - Chùa Một Mái Sài Sơn, Quốc Oai

Cùng với các di tích lịch sử cách mạng, ở khía cạnh văn hoá vật thể, phi vật thể, Hà Nội còn có các nghề thủ công mỹ nghệ, các làng nghề, phố nghề có lịch sử lâu đời sống động trong đời sống hiện nay. Các lễ hội thực hành tín ngưỡng văn hoá truyền thống với nhiều trầm tích văn hoá tín ngưỡng đa dạng được đắp bồi trong quá trình phát triển của Thủ đô. Các đặc sản ẩm thực phong phú hấp dẫn thể hiện sự khéo léo, tinh tế của người Hà Nội, cũng như những địa danh lịch sử có chiều sâu của văn hoá tín ngưỡng vùng đất kinh kỳ Thăng Long nghìn năm văn hiến. Các làng nghề dân gian cũng như các sản phẩm của di sản văn hoá vật thể (diều sáo), phi vật thể (điệu múa Con đĩ đánh bồng của Câu lạc bộ Múa Bồng Triều Khúc, hát Chèo Tàu của Câu lạc bộ hát Chèo Tàu Đan Phượng, diễn xướng dân gian Câu lạc bộ Dân ca làng Mọc Quan Nhân, Câu lạc bộ Ca trù Hà Nội, Câu lạc bộ Văn nghệ Xứ Đoài…)

Hiện Hội Văn nghệ dân gian Hà Nội đang tiếp tục nghiên cứu, sưu tầm, bảo tồn di sản văn hóa Thủ đô Hà Nội nhằm nâng cao hiểu biết của người dân Hà Nội nói chung, thế hệ trẻ nói riêng, cũng như phục vụ du khách trong phát triển du lịch./.

Ths. Phùng Quang Trung

Tags:

Bài viết khác

Lễ hội chùa Ông (Đồng Nai): Giữ hồn di sản, kết nối cộng đồng Hoa – Việt

Ngày 26-2 (nhằm mùng 10 tháng Giêng), Lễ hội chùa Ông lần XI năm 2026 tại Biên Hòa bước vào cao điểm với nghi thức Nghinh thần rộn ràng trên sông và các tuyến phố trung tâm, thu hút hàng ngàn người dân, du khách tham gia. Diễn ra trong 5 ngày (từ 25-2 đến 1-3), lễ hội không chỉ tái hiện những nghi lễ truyền thống đặc sắc của cộng đồng Hoa – Việt mà còn góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, tạo điểm nhấn du lịch tâm linh đầu xuân của Đồng Nai.

Linh tượng ngựa trấn giữ chiều sâu tâm thức Việt

Trong dòng chảy thâm trầm của di sản Việt Nam, giữa những mái đình rêu phong, những cột chùa nâu trầm, có những linh tượng lặng lẽ nhưng uy nghi đứng bên những ban thờ - đó là Ông Ngựa.

Nét tinh túy trong ẩm thực Tết Việt

Tết Nguyên Đán truyền thống của người Việt là dịp lễ quan trọng nhất trong năm, được người Việt đón chào từ Tết Táo Quân (23 tháng chạp ÂL) và kéo dài đến ngày cúng Đất đai (Mồng 9 tháng Giêng). Giữa những ngày Tết có bao nhiêu lễ cúng khác, từ Tất niên (29 hoặc 30 tháng chạp âm lịch), lễ rước ông bà, cúng Giao thừa, đến lễ Khai hạ (mồng 7 tháng Giêng)…

Chùa Ông Bắc (Bắc Đế Miếu) – Di sản lịch sử, kiến trúc và tín ngưỡng của cộng đồng người Hoa tại Long Xuyên

Chùa Ông Bắc, tên gọi chính thức là Bắc Đế Miếu, là công trình tín ngưỡng tiêu biểu của cộng đồng người Hoa tại phường Long Xuyên, tỉnh An Giang. Ngôi miếu mang giá trị đặc biệt về lịch sử hình thành, kiến trúc truyền thống và đời sống tín ngưỡng, phản ánh rõ nét quá trình định cư, cộng cư và giao thoa văn hóa Hoa – Việt tại vùng đất Nam Bộ.

Đàn ching kram trong đời sống văn hóa các dân tộc Tây Nguyên

Đàn ching kram, còn gọi là chiêng tre, không chỉ là một nhạc cụ truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa, kết tinh đời sống tinh thần của người Ê Đê nói riêng và các dân tộc thiểu số Tây Nguyên nói chung. Với các nghệ nhân, ching kram không đơn thuần là phương tiện diễn tấu âm nhạc, mà là cách để kết nối với cội nguồn, với thiên nhiên và những giá trị văn hóa được truyền qua nhiều thế hệ.

Nước mắm – tinh hoa hồn biển trong văn hóa Việt

Việt Nam được thiên nhiên ưu đãi với đường bờ biển dài hơn 3.000 km, nguồn hải sản phong phú cùng khí hậu gió nắng đặc trưng của vùng nhiệt đới gió mùa. Trong điều kiện tự nhiên ấy, từ rất sớm, cư dân ven biển đã sáng tạo nên nước mắm – loại gia vị mặn mà, đậm đà, kết tinh tinh hoa của biển cả và trí tuệ dân gian Việt Nam.

Văn hóa Đông Sơn – Nền tảng rực rỡ của văn minh Việt cổ

Văn hóa Đông Sơn là một trong những đỉnh cao tiêu biểu của văn minh Việt cổ, phản ánh rõ nét bản sắc văn hóa bản địa của cư dân người Việt trong thời kỳ tiền – sơ sử. Trên nền tảng văn hóa này, các nhà nước đầu tiên trong lịch sử dân tộc như Văn Lang thời các Vua Hùng và Âu Lạc dưới triều An Dương Vương đã được hình thành, mở đầu cho tiến trình dựng nước lâu dài của dân tộc Việt Nam.

Nghệ thuật múa Khmer – Di sản văn hóa Tây Ninh

Tây Ninh là vùng đất hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa, nơi các giá trị truyền thống của cộng đồng các dân tộc vẫn được gìn giữ và phát huy trong đời sống đương đại. Trong bức tranh văn hóa đa sắc ấy, nghệ thuật múa truyền thống của đồng bào Khmer, tiêu biểu là múa chằn và múa Apsara, giữ vai trò quan trọng, góp phần làm nên bản sắc riêng của địa phương.
Top