Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn- ĐH Quốc gia TP.HCM
---------------------------------
HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II NĂM HỌC 2025 – 2026
Môn: Ngữ văn 8
PHẦN I: ĐỌC HIỂU (5,0 điểm)
Câu 1: Thể thơ: tự do (0,5 điểm)
Câu 2: (1,0 điểm)
-
Những từ ngữ, hình ảnh miêu tả “hình bóng quê hương” trong đoạn (2), (3):
+ Rẫy mía, bờ ao, cánh diều bay, bông súng trắng, Lặn lội thân cò quãng vắng đồng xa.
-
+ Những khúc dân ca, tiếng đờn kìm, ngân nga sáo trúc, đêm Trung thu, chú Cuội một mình ngồi gốc cây đa.
Câu 3:
-
Biện pháp tu từ: So sánh (Đất nước sáng ngời như vầng trăng). (0,25 điểm)
-
Tác dụng (0,75 điểm):
+ Gợi tả và làm nổi bật hình ảnh đất nước đẹp tươi, sáng ngời và sức sống trường tồn như vầng trăng; thể hiện lòng biết ơn, niềm tự hào của tác giả đối với quê hương đất nước.
+ Làm cho câu thơ sinh động, gợi hình, gợi cảm.
+ Khơi dậy niềm tự hào, lòng biết ơn đối với thế hệ ông cha đã anh dũng hi sinh để bảo vệ, giữ gìn nền độc lập, tự do; giữ gìn và phát huy những nét đẹp văn hóa truyền thống dân tộc.
Câu 4: Nội dung chính: Thông qua việc nhắc đến những kí ức tuổi thơ và những trải nghiệm đời sống hằng ngày, bài thơ thể hiện niềm tự hào và lòng biết ơn sâu sắc của người viết đối với quê hương và đất nước Việt Nam. (1,0 điểm)
Câu 5: Trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay đối với đất nước. (1,5 điểm)
+ Tích cực học tập, tu dưỡng đạo đức, nhân cách, rèn luyện thể chất
+ Tích cực lao động, xây dựng, phát triển đất nước
+ Có ý thức giữ gìn và phát huy văn hóa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc
+ Sẵn sàng chiến đấu, hi sinh vì độc lập, chủ quyền Tổ quốc…
PHẦN II: VIẾT (5,0 điểm)
-
Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận văn học: phân tích tác phẩm truyện (0,5 điểm)
Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề
-
Xác định đúng yêu cầu của đề: viết bài văn phân tích một tác phẩm truyện. (0,5 điểm)
-
Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm (5,0 điểm)
HS có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu sau:
Mở bài:
-
Giới thiệu ngắn gọn về tác phẩm.
-
Nêu cảm nhận chung về tác phẩm
Thân bài:
* Giới thiệu khái quát tác phẩm. (0,5 điểm)
* Nêu nội dung chủ đề của tác phẩm (0,5 điểm)
Truyện ngắn “Ông tôi” thể hiện rõ nét chủ đề về lòng nhân ái, tình yêu thương giữa con người với con người trong cuộc sống.
* Phân tích nội dung chủ đề của tác phẩm (1,0 điểm)
- Phân tích lòng nhân ái, tình yêu thương giữa con người với con người được thể hiện qua hành động, cử chỉ… của “ông tôi” với cậu bé ăn mày; qua biểu hiện của người cháu khi nghe ông kể chuyện ngày xưa của ông.
* Phân tích giá trị nghệ thuật (1,0 điểm)
- Cốt truyện giản dị, kể theo trình tự thời gian dễ hiểu, dễ đi vào lòng người
- Tình huống truyện nhẹ nhàng, khá bất ngờ nhưng hợp lí, góp phần làm nổi bật nội dung chủ đề và ý nghĩa của tác phẩm.
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật: thông qua lời nói, hành động…
- Ngôi kể thứ nhất, qua điểm nhìn của nhân vật tôi, làm tăng tính chân thực, khiến câu chuyện cảm động, hấp dẫn...
- Ngôn ngữ kể chuyện giản dị, gần gũi với những chi tiết rất đổi đời thường…
* Ý nghĩa, thông điệp mà tác phẩm mang lại (0,5 điểm)
Kết bài: Khẳng định ý nghĩa, giá trị tác phẩm.
-
Chính tả, ngữ pháp (0,25 điểm):
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
-
Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận: có cách diễn đạt mới mẻ. (0,25 điểm)
Lưu ý: Trên đây chỉ là gợi ýh định hướng chấm, giáo viên căn cứ vào bài làm của học sinh để linh hoạt cho điểm, khuyến khích các bài viết chân thực, có cảm xúc và sáng tạo.