Một ngày, tôi nhận một cuộc điện thoại với giọng rất lạ: “Cô không biết em đâu, hồi học với cô, em mới mười ba tuổi… nhưng chúng em muốn mời thầy cô về lại trường xưa. Cô nhận lời nghe cô”.
Và tôi trở lại, bằng tàu lửa, giống như ngày xưa tôi vẫn leo lên, leo xuống những chuyến tàu vào mỗi chiều thứ Bảy và sáng thứ Hai. Lòng bồi hồi như năm nào lần đầu tiên ra đó nhận nhiệm sở. Nơi đó là mảnh đất Long Khánh, nơi nổi tiếng bởi những cánh rừng già và những cơn gió lồng lồng. Nhiều năm rồi tôi không trở lại, không gặp những đồng nghiệp cũ và càng không có cơ hội gặp lại học trò. Ba mươi mấy năm rồi, thời gian đủ cho cuộc hành trình của một người trưởng thành. Không biết tôi sẽ nhận ra được ai là người đã từng là học trò của mình. Nhưng ơn trời, tôi không cần lo lắng nhiều như thế, khi bước chân xuống ga tôi đã được đứng giữa những người vừa gọi tên mình. Chắc các em học trò cũ không biết là tôi rất xúc động và tôi ước gì mình có thể gọi đúng tên một em nào trong số đó. Nhưng thật tình tôi không tin được những người đàn ông trưởng thành kia đã từng là những đứa trẻ ngồi dưới bàn học, ngoan ngoãn nghe mình giảng bài.
Đúng như các em nói, đây là cơ hội hiếm có để bạn bè và thầy trò gặp nhau. Tôi nghe các em nói lời tri ân mà nhớ lại. Đúng là chúng tôi đã có một thời tuổi hai mươi rất đẹp. Khi chúng tôi đến đó, Long Khánh còn là một nơi đìu hiu với những con đường đất lầy lội mỗi khi trời mưa. Thầy cô giáo phải ở nhờ nhà dân để công tác. Đêm đêm, chúng tôi soạn giáo án hay chấm bài cho học trò dưới đèn hột vịt. Thiếu thốn đủ điều nhưng thuở đó chúng tôi sống hồn nhiên và vui vẻ. Giờ đây trở lại, Long Khánh đã được đô thị hóa, đã có nhiều nhà cao tầng, có đường nhựa, có đủ thứ mà ta cần như ở thành phố. Năm tháng dài đã thay đổi tất cả để bây giờ thầy trò tóc bạc như nhau mà nghe các em nói lời cảm ơn, chắc là các cô phải cố gắng để đừng rơi nước mắt.
Thật ra, chúng tôi cũng cần nói lời cảm ơn các em. Cảm ơn các em đã tự hào là chúng tôi có góp phần để các em thành công cũng như sống tốt như bây giờ. Cảm ơn các em đã nhớ lâu những điều mà chúng tôi từng dạy các em. Ngày ấy tôi còn trẻ lắm, và các em cũng như những mầm cây. Những bài giảng tôi dạy cho các em có thể còn chưa hay bởi tôi cũng chỉ vừa bước ra khỏi cổng trường chưa lâu, chưa có nhiều trải nghiệm để bài giảng sâu sắc hơn. Vậy mà gần bốn mươi năm sau các em vẫn còn nhắc lại như thể vừa học bài tuần trước. Tôi ngồi nghe các em nhắc lại những kỷ niệm ngày xưa và ước gì mình có thể nhớ lại đầy đủ những điều mình đã nói khi còn tuổi hai mươi. Cần phải cảm ơn các em đã cho chúng tôi sống lại với những kỷ niệm ngọt ngào giống như hồi nào tôi nói lời cảm ơn khi các em mang tới cho tôi những thứ trái cây hái trong vườn. Cảm ơn các em đã cho tôi nhớ lại rằng lâu lắm rồi tôi không nhớ mình đã có một thời thanh niên đẹp và có rất nhiều ý nghĩa.
Thầy trò chia tay nhau khi mặt trời đã ngả về phía sau của rặng tre. Tôi trở về chỗ của mình rồi mà vẫn nhớ những cái ôm, cái siết tay đầy ân tình. Trở về và nhớ lại mà thấy lòng ấm áp, thấy mình thật may mắn để có thể tin rằng tình thầy trò vẫn đẹp lắm vì vẫn còn rất nhiều người học trò tình nghĩa như học trò cũ của tôi.
Hương Lan