Tới bây giờ, cùng với nải chuối chín cuốc thì quả hồng mềm đỏ hân hất là thứ quà chợ mà mẹ tôi rất thích. Mỗi lần mẹ đi chợ về, nhẹ nhàng bày những quả hồng mọng đỏ lên đĩa rồi chia cho con cháu bắt phải ăn thì tôi lại nhớ đến bà ngoại, nhớ bàn tay gầy guộc của bà cầm quả hồng tươi đỏ nâng niu mãi rồi mới dám ăn, coi đó như lộc quý. Bởi lẽ, ngày xưa người già ở quê rất thích con cháu đi đâu về trong “đồng quà tấm bánh” thì quả hồng có lẽ là thứ quà quý nhất. Nó vượt lên mọi thứ quả khác về tâm thức do màu sắc, hình dáng và hương vị vẹn đầy của ước mơ. Có một ca dao xưa nói ngược rất vui: “Một chục quả hồng nuốt lão tám mươi” để thấy ý nghĩa của món quà đặc biệt này.
Ngày xưa, trong cây vườn ở đồng bằng ít trồng được quả hồng, mà hình như nó chỉ trồng được ở những vùng núi cao giá lạnh phía Bắc xa xôi, vậy nên đến mùa, người lái buôn mới đem xuống bán và nó trở thành thứ hoa quả quý hiếm là vậy. Con cháu trong nhà đều mua để tặng cho các cụ thay cho lời chúc sự viên mãn, sức khỏe trong mùa đông tháng giá se lạnh. Người già cầm quả hồng mịn màng, dịu mát như làn da “má hồng” thời con gái đã xa của mình. Các cụ quý hồng nên hay đặt tên cho con gái là hồng có lẽ cũng từ đó, chứ ngày xưa làm gì có hoa hồng quý phái như bây giờ mà biết.
Hoa quả ngày xưa không nhiều như bây giờ nhưng mỗi thứ đều mang dấu ấn riêng biệt, đầy cảm xúc với mỗi người. Đấy là chưa kể khi quả chín đều làm rộn ràng lúc mùa sang. Cuối xuân được cầm quả nhót đỏ tươi đầy bụi phấn, chùi vào đùi nhấm nháp hương vị chua chua thé lưỡi. Mùa hè nghe tu hú kêu bóc quả vải thiều mọng ngọt ngào. Đến mùa thu, đứa trẻ nào không sung sướng được xách giỏ len đan đựng quả thị chín để hít hà… Kỳ lạ làm sao, quả hồng lại chín vào dịp cuối thu đầu đông, có khi trễ sang hẳn giữa đông. Thời điểm này người trẻ nhấp nháp hạt dẻ bùi thơm thì người già lại nâng niu quả hồng như trái tim mình.
Mẹ tôi bây giờ ở phố, hoa quả ngút ngàn nhưng hương xưa không thể quên, vẫn những bước chân cũ về lối xưa, thích nải chuối quả hồng. Tiếc thay, chuối bây giờ không bao giờ chín cuốc được nữa, xanh rói mà lòng đã nhão vì ủ hóa chất. Chỉ có quả hồng chín mọng vẫn hao hao như xưa vì nay lớp người mới không coi quả hồng là thứ quà đặc biệt và càng không biết rằng đó là thứ quả dành cho người già nên không đắt hàng. Thời gian sẽ trôi qua, không biết sau lớp người tuổi mẹ, quả hồng chín đỏ còn được nâng niu trong bàn tay khô của người không?
Kim Phụng