Có hàng trăm con đường. Có con đường đưa ta lên non cao, đưa ta về biển rộng. Có con đường dẫn ta qua những miền quê, đưa ta tới thăm nhiều xứ sở. Có con đường rải nhựa thật êm, hai bên đường lung linh đèn sáng. Nhưng không gì thân thương bằng con đường xóm nhỏ đưa ta về quê ngoại yên bình.
Đường về quê ngoại bao giờ cũng thật gần gũi, như lối nhỏ vào ngõ nhà mình. Có hàng tre ngả bóng rợp mát con đường quanh quanh mịn màng cát trải. Có cỏ dại mọc tràn lan hai bên vệ đường. Có bờ giậu ngoại trồng mồng tơi, trồng hàng cà, có khi là giàn mướp. Quê ngoại còn nghèo, nên bây giờ vẫn chưa có con đường đổ bê tông, chỉ là một con đường đất thân quen dù đã lâu rồi chưa trở về thăm ngoại.
Đường về quê ngoại dẫn ta trở về tuổi thơ, để men theo miền ký ức, sống lại một thời nhỏ dại vô tư. Có đoạn đường đi giữa cánh đồng hai bên thơm ngạt ngào mùi mạ mới, đem ta về với kỷ niệm ngày xưa chơi trò đuổi bắt, thả diều mỗi chiều đồng cạn hay dầm nước, bắt cá sau mỗi trận mưa dông. Có đoạn đường dẫn ta qua cây cầu tre cong cong nho nhỏ, mấy nhịp đong đưa, ru ta về những ngày cùng đám bạn trong làng trưa ra đây tắm suối và những chiều vác cần đi câu. Có đoạn đường dẫn ta qua con ngõ vào từng ngôi nhà quen thuộc trong làng, vẫn những mái ngói đã lên rêu xanh màu thời gian, những hàng rào thấp le te và hàng cau vươn mình trong nắng sớm, gọi ta nhớ về những ngày trẻ con, cả ngày cùng đám bạn rong chơi. Còn gì thương hơn con ngõ rợp mát, nơi ngày nhỏ có bao nhiêu trò đánh chuyền, bắn bi không chán…
Con đường quê đưa ta về với ngoại, để được về nắm đôi tay bà run run, ngồi bên bà dưới bóng giàn bầu mát rượi, tự tay giã trầu cho ngoại rồi nghe bà kể chuyện ngày xưa. Nhớ làm sao tuổi thơ bên ngoại, những chiều bà dẫn ra đồng, những sáng theo bà đi chợ hay những trưa hè oi bức ra trước ngõ ngồi dưới hàng tre ngóng gió. Con đường thật hiền đếm những dấu chân bé nhỏ đầu tiên. Khi còn bé, đi đâu cũng phải có ngoại, vừa một mình ra khỏi ngõ là đã khóc òa vì… sợ. Lớn hơn một chút, biết tự ra chợ đến trường, có nhiều bạn hơn nên biết la cà, nhưng thể nào cũng về bên ngoại. Vì nơi ấy chẳng bao giờ phải lo lắng điều gì, vì dưới mái nhà yên ả và góc sân rợp bóng giàn bầu lúc nào cũng có bữa cơm thật dẻo thơm của ngoại và đôi khi là một bịch chè hay gói bánh đi chợ về bà để dành cho…
Lâu lắm rồi chưa về thăm ngoại. Quê vẫn như xưa, chỉ có ngoại già thêm. Vẫn con đường làng thân quen nhưng bây giờ bước chân bà chậm lại, cháu xa rồi, ngoại lủi thủi một mình. Chợt thấy mình có lỗi. Đi qua bao con đường, dẫu bước chân mỏi mệt mà vẫn chưa thể về với ngoại, với con đường nho nhỏ của tuổi thơ. Tự hứa với lòng sẽ về thật sớm, vì biết rằng ngoại ở quê mong ngóng từng ngày, và con đường về quê ngoại vẫn thân thuộc yêu thương, nằm lại với tháng năm chờ đợi.
Phúc Nguyên