Mỗi khi măng cụt vào mùa, ngoài việc thưởng thức những trái chín mọng quen thuộc, nhiều người lại tìm đến măng cụt xanh để chế biến thành các món ăn lạ miệng. Trong đó, gỏi gà măng cụt là một món khá đặc biệt, không quá cầu kỳ nhưng đòi hỏi sự khéo léo ở khâu sơ chế. Vị chua nhẹ, giòn mát của măng cụt hòa cùng thịt gà mềm ngọt, thêm chút đậm đà của nước mắm trộn gỏi, tạo nên một tổng thể hài hòa, dễ ăn, nhất là trong những ngày thời tiết nóng bức.
Nguyên liệu để làm gỏi gà măng chụt xanh gồm có: 1 kg măng cụt xanh (chọn trái vỏ xanh, già); gà ta 1 con (khoảng 1,2 -1.5kg); rau gia vị (rau răm, hành tây, cà rốt, hành phi); nước mắm ngon, chanh, đường, tỏi ớt, đậu phộng rang và đá lạnh.
Nguyên liệu nhìn chung khá đơn giản, dễ tìm, nhưng điểm quan trọng nằm ở việc chọn măng cụt. Nên chọn trái vừa già tới, không quá non để tránh vị chát, cũng không quá già khiến phần thịt bị mềm, mất độ giòn đặc trưng.
Cách chế biến:
Sơ chế măng cụt là công đoạn quan trọng nhất vì măng cụt xanh chứa nhiều mủ, rất dễ làm thâm tay và ảnh hưởng đến màu sắc món ăn nếu không xử lý đúng cách. Trước khi gọt, nên chuẩn bị một thau nước muối loãng. Khi gọt, có thể thực hiện dưới vòi nước đang chảy hoặc ngâm ngập trong nước để hạn chế mủ dính.
Sau khi tách lấy phần ruột trắng bên trong, cần ngâm ngay vào nước đá lạnh có pha chút đường và vài giọt nước cốt chanh. Bước này giúp măng cụt giữ được màu trắng tự nhiên, đồng thời tăng độ giòn. Khi chuẩn bị trộn gỏi, cắt măng cụt thành lát tròn, xếp ra trông như những cánh hoa nhỏ, vừa đẹp mắt vừa dễ thấm vị.
Nếu măng cụt còn hơi non, có thể ngâm qua nước đường đậm hơn một chút để giảm bớt vị chát trước khi chế biến.
Gà rửa sạch, cho vào nồi luộc cùng hành tím và vài lát gừng để khử mùi và tạo hương thơm. Không nên luộc quá lâu, chỉ cần gà vừa chín tới để giữ được độ mềm ngọt của thịt.
Khi gà chín, vớt ra và thả ngay vào thau nước đá lạnh. Cách làm này giúp phần da gà săn lại và có độ giòn nhẹ. Sau đó, xé gà thành miếng vừa ăn, không nên xé quá nhỏ để giữ được độ dai và cảm giác khi ăn.
Cà rốt gọt vỏ, bào sợi mỏng. Hành tây cắt lát mỏng rồi ngâm trong nước đá khoảng vài phút để giảm bớt độ hăng, giúp vị dịu hơn khi trộn gỏi. Rau răm rửa sạch, để ráo.
Nước mắm trộn gỏi là phần quyết định độ ngon của món ăn. Công thức đơn giản: khoảng 2 muỗng nước mắm, 2 muỗng đường, 1 muỗng nước cốt chanh, thêm tỏi ớt băm. Khuấy đều cho đường tan hết, hỗn hợp hơi sánh lại là được. Nêm nếm lại cho vừa khẩu vị, có thể gia giảm tùy thích.
Khi trộn, cho cà rốt, hành tây, thịt gà xé và măng cụt vào một tô lớn. Rưới từ từ phần nước mắm đã pha vào rồi trộn nhẹ tay để không làm măng cụt bị dập. Cuối cùng, thêm rau răm, đậu phộng rang và hành phi vào, đảo sơ lại là hoàn thành. Món ăn lúc này dậy mùi thơm nhẹ, màu sắc hài hòa, nhìn khá bắt mắt.
Một lưu nhỏ là chỉ nên trộn gỏi trước khi ăn khoảng 5 phút để giữ độ giòn của măng cụt. Nếu để lâu, măng cụt sẽ ra nước, làm món ăn bị mềm và kém hấp dẫn. Có thể gia giảm lượng chanh và đường để phù hợp khẩu vị từng gia đình.
Gỏi gà măng cụt xanh mang đến cảm giác khá thú vị ngay từ lần đầu thưởng thức. Măng cụt giòn nhẹ, hơi chua thanh, không giống bất kỳ loại trái cây nào khác khi làm gỏi. Thịt gà mềm, ngọt tự nhiên, kết hợp với vị đậm đà của nước mắm, thêm chút cay nhẹ của ớt và mùi thơm của rau răm.
Tất cả hòa quyện lại tạo nên một món ăn không quá cầu kỳ nhưng lại đủ tinh tế để gây ấn tượng. Đây cũng là món rất hợp cho những ngày nắng nóng hay để đổi vị trong bữa cơm gia đình. Một món ăn theo mùa, không phải lúc nào cũng có, nên nếu có dịp, các bạn nên thử một lần cho biết.
Phụng Nguyễn