Chùa An Phú – Tuyệt tác miểng sành giữa lòng đô thị Sài Gòn

Chùa An Phú là một trong những ngôi cổ tự có kiến trúc độc đáo, đẹp mắt tại TP.Hồ Chí Minh. Ảnh: Báo tin tức

Ẩn mình trên con đường nhỏ thuộc phường Bình Phú, TP.Hồ Chí Minh (trước đây là phường 10, Quận 8, TP.Hồ Chí Minh), chùa An Phú – hay còn được người dân trìu mến gọi là chùa Miểng Sành – là một điểm đến độc đáo hiếm có giữa lòng thành phố nhộn nhịp. Với tuổi đời gần 180 năm, ngôi chùa không chỉ là nơi gửi gắm đời sống tâm linh của bao thế hệ mà còn là một công trình nghệ thuật dân gian đặc sắc, được kiến tạo từ hơn 30 tấn mản sành, sứ phế liệu. 

Chùa An Phú mang diện mạo độc đáo từ hơn 30 tấn mảnh sành tái chế. Ảnh: Vietnamnet

Chùa An Phú được xây dựng vào khoảng giữa thế kỷ 19, ban đầu là một ngôi tịnh thất nhỏ do một vị hòa thượng người Hoa sáng lập. Qua nhiều lần trùng tu và phát triển, chùa dần mang dáng dấp như hiện tại, trở thành một trong những công trình tôn giáo tiêu biểu của cộng đồng người Hoa ở Sài Gòn xưa.

Điều đặc biệt là mặc dù nằm không xa trung tâm, nhưng ngôi chùa vẫn giữ được nét yên bình, gần gũi với đời sống thường nhật của người dân địa phương. Nơi đây không chỉ là chốn tu hành mà còn là nơi sinh hoạt văn hóa, tổ chức các lễ hội truyền thống vào những dịp như Rằm tháng Giêng, Vu Lan hay Tết Nguyên Tiêu.

Họa tiết rồng trên mái chùa được trang trí công phu bằng các mảnh sành, tạo nên vẻ uy nghi và sinh động cho công trình. Ảnh: Báo Tin tức

Nhiều mảng tường được trang trí như những bức tranh nhiều màu, sinh động. 

Điểm thu hút nhất của chùa An Phú chính là phần trang trí cực kỳ độc đáo: toàn bộ bề mặt của chùa, từ cột, tường, mái đến các bức phù điêu… đều được kết từ những mảnh sành, sứ, gốm - chủ yếu là đồ phế liệu, bể vỡ – được thu thập và gắn kết tỉ mỉ qua hàng chục năm.

Họa tiết trang trí được chạm khắc tỉ mỉ, thể hiện sự kỳ công và óc sáng tạo của người thợ. Ảnh: Vietnam.net

Nhìn từ xa, chùa như một bức tranh rực rỡ sắc màu, với những họa tiết rồng, phượng, hoa sen, cá chép… được đắp nổi sống động và công phu. Mỗi chi tiết đều chứa đựng tâm huyết của các nghệ nhân, thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa văn hoá Phật giáo, nghệ thuật trang trí dân gian và tinh thần tiết kiệm, tái chế mang đậm bản sắc Á Đông.

Chùa mang kiến trúc Nam Bộ đặc trưng, hài hòa giữa sự gần gũi và trang nghiêm. Ảnh: Báo tin tức

Không gian bên trong chùa càng khiến người ta ngỡ ngàng hơn khi các tượng Phật, bàn thờ, tháp chuông… đều được tô điểm bằng kỹ thuật khảm sành truyền thống – kỹ thuật từng xuất hiện phổ biến trong nghệ thuật cung đình xưa, đặc biệt ở Huế, nhưng nay đã mai một dần.

Giữa những tòa nhà cao tầng và dòng xe cộ tấp nập, chùa An Phú hiện lên như một nốt lặng bình yên, một minh chứng cho sự gìn giữ ký ức đô thị và nét văn hóa cổ truyền của người Sài Gòn. Đây không chỉ là nơi để tìm về sự thanh tịnh mà còn là điểm đến hấp dẫn với du khách yêu thích kiến trúc, văn hóa và lịch sử.

Chùa An Phú ( Chùa Miểng Sành) là biểu tượng của tín ngưỡng, sáng tạo và tâm huyết – nơi gốm vụn thành tuyệt tác bền vững. Ảnh: Báo Tin tức

Trong bối cảnh nhiều công trình cổ đang dần biến mất hoặc bị thay thế bởi những tòa nhà hiện đại, việc chùa An Phú vẫn tồn tại, được gìn giữ và chăm sóc là một điều rất đáng quý. Ngôi chùa không chỉ lưu giữ một phần ký ức Sài Gòn xưa, mà còn gửi gắm một thông điệp nhẹ nhàng về sự hồi sinh từ cái cũ, cái vụn vỡ - như chính những mảnh sành sứ tái sinh thành nghệ thuật nơi đây.

Ban Nghiên cứu VHTN phía Nam