Cách đây vài chục năm, vào thập niên 90 (thời điểm trước năm 1997), nói đến Hồng Kông người ta nghĩ ngay đến một thành phố xa hoa lộng lẫy, thiên đường ăn chơi bậc nhất thế giới. Nơi nghỉ dưỡng, giải trí cuối tuần của giới thượng lưu, nhà giàu, quý tộc các nước tư bản.
Một lần, sau buổi tiếp ông chủ một doanh nghiệp Nhật Bản, tôi ngỏ ý mời ông ta đi Vũng Tàu ăn tối, nhưng ông ấy từ chối với lý do: “Việt Nam không có gì để chơi. Tối nay là thứ 6 cuối tuần, nên ông ấy phải ra sân bay sớm để bay sang Hồng Kong – Ma Cao chơi. Sáng thứ hai sẽ quay lại Việt Nam làm việc tiếp.
Tôi chất vấn: “Vậy Hồng Kong có gì để chơi (?!)”. Ông ta tròn mắt ngạc nhiên vì câu hỏi này của tôi và tỏ ý cảm thông vì tôi chưa một lần đặt chân đến Hồng Kong. Vào thập niên 90, khi cả nước còn đang khó khăn đói kém, bay đi du lịch Hồng Kong là một điều gì đó rất xa xỉ và rất xa vời, vì Hồng Kong được xem như là nơi chỉ dành cho giới thượng lưu ăn chơi, nhà giàu, quý tộc. Năm tháng trôi đi, trong cuộc mưu sinh đầy khó khăn với nỗi lo “cơm, áo, gạo, tiền…”, tôi vẫn mang theo những câu chuyện kể về Hồng Kong – Ma Cao của vị chuyên gia người Nhật trong ký ức và đau đáu ước muốn, được một lần đặt chân đến nơi đây. Và bây giờ, 30 năm sau, ước muốn này mới được thực hiện. Chuyến đi Hồng Kong với tôi không chỉ là hành trình du lịch mà còn là một trải nghiệm thật đặc biệt, một cảm xúc khó quên.
Quang cảnh Hồng Kong
Hồng Kông có tên gọi đầy đủ là Đặc khu hành chính Hồng Kông của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Nằm ở phía Nam Trung Quốc, phía Đông cửa sông Châu Giang, phía Tây giáp Ma Cao xuyên biển, tiếp giáp với Thâm Quyến ở phía Bắc và quần đảo Wanshan ở Chu Hải (phía Nam). Diện tích của Hồng Kông là 2.755 km2 bao gồm cả diện tích mặt nước. Tổng dân số của Hồng Kong là trên 7 triệu người, là một trong những khu vực có mật độ dân cư cao nhất thế giới.
Nhờ vị trí địa lý đặc biệt hiếm có, Hồng Kong vừa là cửa ngõ giao thương quan trọng của khu vực, được thiên nhiên ưu ái ban tặng cảnh quan đa dạng: biển xanh, đảo nhỏ, núi non xen kẽ những khu đô thị hiện đại… Giữa những tòa nhà chọc trời hiện đại, người ta vẫn dễ dàng bắt gặp biển xanh, núi cao, những hòn đảo yên bình và các làng chài cổ kính. Bên cạnh vị trí địa lý chiến lược và việc phát triển kinh tế vượt bậc, Hồng Kong còn khẳng định tên tuổi của mình bởi nền văn hóa đa sắc màu – nơi giao thoa giữa phương Đông truyền thống và phương Tây hiện đại. Ẩm thực phong phú, nhịp sống sôi động, các lễ hội đặc sắc cùng hệ thống dịch vụ du lịch chuyên nghiệp đã góp phần đưa Hồng Kong trở thành điểm đến quen thuộc hấp dẫn của du khách quốc tế. Hồng Kong còn được biết đến bởi những bộ phim võ thuật kinh điển làm mưa làm gió một thời trên thị trường điện ảnh thế giới như: Túy Quyền, Long Tranh Hổ Đấu (Lý Tiểu Long), Thiếu Lâm Tự… cùng những câu chuyện ly kỳ, rùng rợn về các băng nhóm giang hồ khét tiếng ở Hồng Kong như: Hội Tam Hoàng, Tân Nghĩa An, Hòa Thắng Hòa… gây ấn tượng mạnh mỗi khi nhắc đến Hồng Kong.
Quang cảnh Hồng Kong
Đoàn chúng tôi khởi hành từ sân bay Tân Sơn Nhất trên chuyến bay của Hãng Hàng không Vietnam Airlines. Thời gian bay tổng cộng 2 tiếng 45 phút (chưa kể thời gian làm thủ tục nhập cảnh và lên máy bay). Chúng tôi đáp xuống Sân bay Quốc tế Hồng Kong: Chek Lap Kok (Xích Liệp Giác) lúc 18 giờ (giờ Hồng Kong). Giờ Hồng Kong nhanh hơn giờ Việt Nam một tiếng.
Ấn tượng đầu tiên là dáng vẻ hiện đại quyến rũ và quy mô xây dựng của sân bay này. Nhà ga sáng trưng đèn. Những dây đèn màu vàng óng ánh hình ngôi sao nhỏ xíu như những sợi dây kim tuyến mạ vàng lấp lánh rủ xuống trước cửa ra vào nhà ga sân bay trông thật quyến rũ và bắt mắt. Xuống máy bay bằng xe thang ống lồng, chúng tôi phải đi bộ một đoạn khá xa, phần đông đi trên băng chuyền cho nhanh và đỡ mỏi chân. Tiếp đó là đi thang cuốn xuống tầng trệt, rồi di chuyển bằng tàu điện (tốc độ nhanh) đến nơi lấy hành lý và làm thủ tục xuất nhập cảnh. Tổng cộng mất chừng 45 phút chúng tôi mới ra khỏi sân bay.
Chek Lap Kok là sân bay lớn nhất châu Á. Tổng diện tích sân bay này khoảng 1.905 ha (hơn 19 km²) được xây dựng trên đất lấn biển, trong đó diện tích nhà ga khoảng 570.000 m², là một trong những nhà ga hành khách lớn nhất thế giới, trung bình đón hơn 60 triệu lượt khách mỗi năm. Từ sân bay, hành khách có thể di chuyển vào trung tâm Hồng Kong bằng tàu Airport Express chỉ trong khoảng 24 phút. Xe ô tô đón và đưa chúng tôi về khách sạn Silka nằm trên đường Wo Yi Hop trong một khung cảnh cực kỳ “ảo diệu”.
Tác giả cùng đoàn du khách chụp hình lưu niệm tại Hồng Kong
Khác hẳn với châu Âu tối om về đêm, buổi tối khi hoàng hôn vừa buông xuống là lúc thành phố lên đèn. Một quang cảnh rực rỡ, lung linh sắc màu hiện ra trước mắt du khách với đủ loại ánh sáng, màu sắc, âm nhạc… tạo nên nhịp sống sôi động nơi đây. Những ngôi nhà chọc trời chen chúc nhau dọc 2 bên đường tỏa ánh sáng lung linh, tạo nên một không gian vô cùng ảo diệu chưa từng có ở các nước. Những dây đèn nối từ mặt đất đến đỉnh các tòa nhà cao ốc chọc trời hòa cùng ánh sáng hắt ra từ các ô cửa sổ… như hàng ngàn vì sao lấp lánh; Hàng trăm cây đèn màu mảnh mai chen nhau đứng thẳng tắp tạo thành một vùng sáng như những thảm kim tuyến óng ánh nổi bật trong công viên cây xanh; Những ánh đèn màu từ những ngôi nhà cao tầng phản chiếu xuống mặt nước biển, hắt lên trong không gian bao la, đầy mê hoặc, những tòa nhà chọc trời soi bóng xuống mặt biển xanh, xa xa những con thuyền gỗ cũ kỹ vẫn lặng lẽ trôi qua giữa nhịp sống hối hả... Hồng Kong như biến thành một thế giới khác lạ làm say lòng du khách. Đêm Hồng Kông rực rỡ như một bức tranh ánh sáng. Cảng Victoria lung linh, từng dải đèn nối dài như dòng chảy bất tận của thời gian và ký ức.
Quang cảnh đêm Hồng Kong
Giữa không gian bao la của biển đêm, cầu treo Thanh Mã như một dải lụa lấp lánh vắt qua 2 đảo: Thanh Y (ở phía Đông) và Mã Loan (ở phía Tây) tạo nên một khung cảnh tráng lệ và đầy lãng mạn. Đây là tuyến đường huyết mạch kết nối khu vực trung tâm Hồng Kong với Sân bay Quốc tế Chek Lap Kok. Cầu treo Thanh Mã là một trong những công trình giao thông tiêu biểu, mang tính biểu tượng của Hồng Kong, dài 2,2 km được thiết kế hai tầng, tầng trên dành cho đường bộ 6 làn xe, tầng dưới là tuyến đường sắt và làn kỹ thuật, đáp ứng nhu cầu giao thông cường độ cao và điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Hồng Kong về đêm mang phong cách châu Á: Nhộn nhịp sôi động tại các khu vui chơi, ẩm thực đường phố, chợ đêm cuối tuần, các quán Bar, quán karaoke luôn tấp nập khách, không thua kém gì thành phố Pattaya (Thái Lan), và các khu trung tâm vui chơi giải trí ở Bắc Kinh, Thượng Hải. Buổi tối, trong ánh sáng lung linh, rực rỡ, nổi lên 2 gam màu chủ đạo là màu vàng và màu đỏ (lòe loẹt rất giống Trung Quốc và Việt Nam). Thế nhưng ban ngày lại mang dáng dấp phong cách châu Âu. Quang cảnh các khu nhà ở trên núi Thái Bình (Victoria) bán đảo Cửu Long và một số khu biệt thự, nghỉ dưỡng ven biển, lại có nét tĩnh lặng, trầm tư, sâu lắng, nhẹ nhàng…đầy lãng mạn. Những người có nhà trên núi cao hầu hết là những người có tiền.
Nhịp sống hối hả, sôi động ở Hồng Kong
Điểm khác biệt so với các nước là người dân Hồng Kong có thói quen đi ăn hàng quán. Mặc dù giá cả ở Hồng Kong được xem là rất đắt đỏ thế nhưng cuối tuần các quán ăn ở Hồng Kong vẫn chật kín người. Ngay cả ngày thường, hết giờ làm việc, các quán ăn ở Hồng Kong vẫn đông khách. Lý giải về điều này, bạn hướng dẫn viên giải thích: “Một phần vì đất chật người đông, nhà cửa diện tích nhỏ, và một phần nữa là họ rất bận rộn với công việc kinh doanh…”. Song điều đó cũng nói lên rằng, các nhà hàng ở Hồng Kong nấu ăn ngon, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và phù hợp với túi tiền cũng như thu nhập người dân bản địa. Giá một bát phở ở Hồng Kong khoảng từ 140 – 300 ngàn VNĐ. Trong khi đó mức thu nhập của người dân Hồng Kong khoảng 66 triệu đồng tiền Việt Nam mỗi tháng. Thấp nhất cũng khoảng 50 triệu VNĐ. Dưới mức này thì nhà nước trợ cấp. Thu nhập cao thì khoảng 200 - 300 triệu VND/tháng. Sở dĩ giá ở Hồng Kong đắt đỏ vì chi phí thuê mặt bằng và nhân công cao hơn rất nhiều so với Việt Nam và các nước Đông Nam Á.
Tác giả cùng đoàn du khách chụp hình lưu niệm tại Hồng Kong
Du lịch Hong Kong có 2 thứ chi phí đắt đỏ nhất là: vé máy bay và khách sạn. Giá vé máy bay Vietnam Airlines từ sân bay Tân Sơn Nhất đi Hồng Kong khoảng từ 5.4 triệu – 5.7 triệu VND cho vé khứ hồi hạng phổ thông (ở một số đợt khuyến mãi nếu đặt sớm). Bình thường có giá khoảng 8 triệu VNĐ (vé khứ hồi) và có thời điểm lên đến hơn 10 triệu VNĐ khi lượng khách tăng cao (đợt cao điểm). Chính vì vậy du khách đi theo tour du lịch chi phí rẻ hơn so với đi tự túc.
Không chỉ giá vé máy bay, giá khách sạn ở Hong Kong từ lâu đã được xem là cao nhất châu Á, nhưng nghịch lý nằm ở chỗ: Mức giá ấy lại thường đi kèm với những căn phòng nhỏ hẹp, tiện ích tối giản và nhà tắm chỉ đủ cho một người xoay người. Nguyên nhân là chi phí đất đai tại Hong Kong thuộc hàng đắt nhất thế giới, khiến các khách sạn phải tối ưu từng mét vuông bằng cách thu nhỏ diện tích phòng để giảm chi phí vận hành, dẫn đến việc “giá phòng cao không đồng nghĩa với phòng rộng”. Nhiều du khách Việt than thở: “Một căn phòng khách sạn trông khá bình thường nhưng chúng tôi phải trả đến 4,8 triệu đồng cho 1 đêm nghỉ. Cuối tuần giá phòng có thể lên tới hơn 6 triệu đồng/phòng. Dù đã biết giá khách sạn ở Hong Kong cao hơn so với nhiều nơi khác, nhưng chúng tôi không nghĩ đến mức độ này". Giá khách sạn phản ánh chi phí đất đai – chứ không phản ánh tiện ích hay diện tích thực tế, khiến ngay cả du khách quốc tế cũng không khỏi bất ngờ khi trải nghiệm. Tuy nhiên, điều khiến du khách hài lòng nhất là khu vực nhà vệ sinh công cộng mang phong cách châu Âu, lúc nào cũng sạch bóng. Khác hẳn với các khu vực nhà vệ sinh công cộng tại các tỉnh ngoại ô của Trung Quốc trông rất nhếch nhác, bẩn thỉu, gây cảm giác ám ảnh với nhiều du khách quốc tế. Không giống như Việt Nam, các trung tâm mua sắm ở Hồng Kong thường nằm ẩn mình vào phía bên trong. Bên ngoài giống như các khu chung cư cao tầng nên nhìn ở ngoài vào khó nhận biết.
Tác giả chụp hình lưu niệm tại Hồng Kong
Hong Kong nổi tiếng với hệ thống hạ tầng giao thông phức tạp. Với địa hình đặc thù gồm núi cao, đồi dốc xen kẽ biển đảo, Hồng Kông đã phát triển một hệ thống đường hầm giao thông dày đặc, đóng vai trò huyết mạch trong kết nối đô thị. Hồng Kong hiện có khoảng 24 hầm đường bộ, trong đó phần lớn là hầm xuyên núi, cùng 3 đường hầm xuyên dưới biển. Có khoảng 21 tuyến hầm xuyên núi, được xây dựng để vượt qua các dãy đồi, núi đá chia cắt khu vực nội đô với Tân Giới và các đảo lớn.
Các tuyến chính nổi bật là: 3 đường hầm vượt cảng Victoria và 3 đường hầm dài nhất thế giới nối Hồng Kong với Chu Hải – Ma Cao. 3 đường hầm vượt biển chính nối đảo Hồng Kong với đảo Cửu Long. Đường hầm vượt biển và cầu dài nhất là 55 km kết nối trực tiếp Hồng Kong với Chu Hải và Ma Cao. Các đường hầm xuyên núi kết nối các khu vực Cửu Long và Tân Giới, phục vụ giao thông và tàu điện ngầm.
Hồng Kông cách Ma Cao 60 km về phía đông, đối diện của đồng bằng châu thổ Châu Giang. Lãnh thổ được bao quanh bởi Biển Đông, ngoại trừ khu vực phía Bắc giáp với thành phố Thâm Quyến thuộc tỉnh Quảng Đông. Diện tích của Hồng Kông là 2.755 km2 chủ yếu bao gồm đảo Hồng Kông, Đại Tự Sơn, bán đảo Cửu Long và Tân Giới. Trong số đó, diện tích đất là 1.073 km2 và 35 km2 là nước. Tổng cộng, Hồng Kông bao gồm một tập hợp 263 hòn đảo ở Biển Đông, trong đó Đại Tự Sơn là đảo lớn nhất. Đảo Hồng Kông là đảo lớn thứ hai và đông dân nhất. Áp Lợi Châu là một trong các đảo có mật độ dân số cao nhất thế giới.
.jpg)
Quang cảnh Hồng Kong
Do địa hình đồi núi dốc nên Hồng kong có rất ít xe đạp, xe máy. Các loại xe này không được phép lưu thông trên các tuyến đường phố chính. Người dân chủ yếu đi lại bằng tàu điện ngầm, xe buýt 2 tầng và taxi. Các con đường giao thông được xây dựng từ thế kỷ 19 thường rất nhỏ hẹp, đường nội đô nhỏ xíu chỉ đủ để 2 làn xe tránh nhau với khoảng cách 50cm. Các tuyến đường rộng 3, 4 làn xe trở lên hầu như được xây dựng sau năm 1997. Giao thông ở Hồng Kong là giao thông tay lái nghịch, xe đi bên trái lề đường.
Có thể nói, người dân Hồng Kong chấp hành rất nghiêm luật giao thông đường bộ. Khi kẹt xe, tắc đường, các ô tô xếp thành hàng dài lặng lẽ di chuyển chậm nhích từng bước nhưng tuyệt nhiên không có xe nào lấn sang làn đường ngược chiều bên cạnh, nên một bên xe vẫn lưu thông tốc độ nhanh.
Tác giả chụp hình lưu niệm tại Hồng Kong
Khác với Việt Nam và nhiều nước trên thế giới, biển số xe ở Hồng Kong phía trước được sơn màu trắng, phía sau màu vàng để tránh phản quang cho các xe lưu thông ngược chiều. Hồng Kong phân biệt đẳng cấp và độ giàu có bằng biển số xe. Các biển số xe siêu ngắn (một hai ký tự) hoặc biển số may mắn chứa con số 8, 9 hoặc biển số cá nhân hóa như “Boss”, “Loveu” được đấu giá hàng triệu đô. Ví dụ chữ R giá 78 tỷ VNĐ. Biển số này thể hiện sự giàu sang và quyền lực của giới thượng lưu. Biển số càng ít ký tự càng danh giá. Các biển số chỉ có một chữ cái như: W, R, thường thuộc về các tỷ phú. Ngôn ngữ Hồng Kong sử dụng chủ yếu tiếng Quảng Đông trong đời sống hàng ngày (chiếm khoảng 89% dân số) và tiếng Anh, tiếng Quan Thoại nên khi chúng tôi mở máy dịch ngôn ngữ bằng tiếng phổ thông Trung Quốc thì nhân viên bán hàng không hiểu.
Không thể nói Hồng Kong hoàn toàn không sản xuất. Một số ngành quy mô nhỏ vẫn tồn tại như chế tác trang sức cao cấp, đồng hồ, linh kiện điện tử tinh xảo hay sản phẩm thiết kế sáng tạo. Tuy nhiên, đây là những lĩnh vực thiên về chất xám và giá trị gia tăng cao, không phải sản xuất đại trà. Cơ cấu kinh tế của Hồng Kong kinh tế dịch vụ – thương mại – tài chính, sống bằng dòng chảy hàng hóa và tiền tệ, chứ không sống bằng nhà máy. Hiện nay, Hồng Kong được biết đến như một trong những trung tâm trung chuyển hàng hóa lớn nhất thế giới. Phần lớn kim ngạch xuất khẩu của đặc khu là tái xuất – hàng hóa được nhập từ nơi khác, chủ yếu từ Trung Quốc đại lục, sau đó hoàn tất thủ tục, lưu kho, phân phối và xuất sang thị trường thứ ba. Giá trị mà Hồng Kông tạo ra nằm ở hệ thống cảng biển, sân bay, logistics, bảo hiểm, tài chính và các dịch vụ thương mại đi kèm.
Tác giả chụp hình lưu niệm tại Hồng Kong
Hồng Kong có khí hậu cận nhiệt đới gió mùa với 4 mùa rõ rệt: mùa đông khô lạnh và mùa hè nóng ẩm, mưa nhiều. Thời điểm lý tưởng nhất để đi du lịch là mùa thu (từ tháng 9-11) và mùa xuân (từ tháng 3-5) nhờ khí hậu mát mẻ, dễ chịu. Mùa hè (tháng 6-8) nóng bức và dễ có bão. Du lịch Hồng Kong những năm gần đây chỉ xoay quanh một số địa điểm nổi bật như: Cảng Victoria, đỉnh núi Thái Bình (The Peak), công viên Disneyland, Ocean Park với nhiều trò chơi cảm giác mạnh và thủy cung khổng lồ trong đó có hơn 400 loài sinh vật biển, Tượng Phật Thiên Tân, Quảng trường Kim Tử Kinh, Bảo tàng Cố Cung, Cửu Long Thành Trại, Vịnh Nước cạn… Tham quan quần thể kiến trúc Phật giáo Thiền Viện Chí Liên, Vườn Nam Liên, Miếu Tề Công. Ngoài ra, du khách còn có thể trải nghiệm mua sắm tại chợ đêm Phố Temple/Mongkok, tham quan bảo tàng sáp Madame Tussauds, check-in tại Đại lộ Ngôi sao và chiêm ngưỡng kiến trúc tại đền Wong Tai Sin, cũng như trải nghiệm cáp treo Ngong Ping 360 dài gần 6 km nối Tung Chung với làng văn hóa Ngong Ping trên Đảo Lantau. Riêng tôi lại thích thư giãn, lang thang một mình, ngắm nhìn đường phố.
Đêm Hồng Kong lung linh sắc màu
Hồng Kong không chỉ là thiên đường mua sắm, mà còn là nơi để người ta học cách lắng nghe. Lắng nghe tiếng sóng vỗ ở Repulse Bay, tiếng gió thổi trên những cung đường mòn ở Lantau, lắng nghe nhịp thở trầm mặc trong các ngôi chùa cổ nép mình giữa lòng đô thị. Giữa một thành phố không ngủ, vẫn có những khoảng lặng đủ sâu để du khách chiêm nghiệm, suy tư về cuộc sống trong thiên nhiên rộng lớn, vĩnh hằng.
Du lịch Hồng Kông là một cuộc dạo chơi giữa hai thế giới. Buổi sáng, người ta có thể đứng trên đỉnh núi Thái Bình (Victoria Peak), phóng tầm mắt nhìn toàn cảnh đô thị hiện đại bậc nhất châu Á, nơi những tòa nhà đồ sộ, cao vút vươn mình kiêu hãnh giữa trời mây. Chiều xuống, chỉ cần rẽ vào một con hẻm nhỏ ở Sheung Wan hay Mong Kok, Hồng Kông bỗng trở nên chậm rãi, thân quen với mùi trà nóng, tiếng rao hàng và những bảng hiệu chữ Hán đã bạc màu theo năm tháng. Đi bách bộ một mình, co người trong cái se se lạnh … bạn sẽ được trải nghiệm một cảm giác lâng lâng, lãng mạn, đầy cảm xúc.
Du lịch Hồng Kong là du lịch trải nghiệm, là hành trình cảm xúc, nơi mỗi bước chân đều mang theo một chút tò mò, một chút rung động, … để rồi khi ra về, người ta không chỉ mang theo những bức ảnh đẹp, mà còn giữ lại trong lòng một thành phố vừa hiện đại, vừa cổ kính, vừa an yên… với một tâm trạng trong veo, thanh tịnh, bình yên khó tả./.
Đào Quốc Thịnh