Mâm bồng bày ngũ quả trên ban thờ – nét trang trí quen thuộc trong không gian thờ tự truyền thống. (Ảnh: Báo Hải Phòng)
Những ngày tháng Giêng, không gian đình Tây ở khu vực Dưỡng Động – Minh Tân, phường Bạch Đằng (Hải Phòng) lại rộn ràng trong không khí lễ hội đầu xuân. Giữa nhịp trống hội, cờ quạt và dòng người về dâng hương, hình ảnh những mâm bồng đầy đặn cùng nghi lễ rước lão trang trọng đã trở thành nét đẹp văn hóa đặc trưng của vùng đất ven sông Bạch Đằng.
Từ lâu, đình Tây nổi tiếng với nghệ thuật bày mâm bồng – loại mâm gỗ sơn son có chân cao, được đặt trang trọng trước ban thờ. Trên mỗi mâm, trái cây được lựa chọn kỹ lưỡng và sắp xếp hài hòa, mang nhiều tầng ý nghĩa biểu tượng. Nải chuối xanh nâng đỡ phía dưới như bàn tay che chở; bưởi, dưa hấu tròn đầy gợi sự viên mãn; phật thủ thanh khiết; hồng, quýt rực rỡ gửi gắm ước vọng may mắn, thành đạt.
Điểm độc đáo của mâm bồng nơi đây là hình rồng được kết từ râu dừa, điểm xuyết giấy trang kim nhiều màu. Khi hoàn thiện, mâm ngũ quả không chỉ là lễ vật dâng thần mà còn là tác phẩm thủ công mang đậm dấu ấn sáng tạo dân gian, thể hiện sự khéo léo và tâm ý của người dân địa phương.
Theo quan niệm phương Đông, mâm ngũ quả gắn với thuyết ngũ hành, tượng trưng cho sự hài hòa của đất trời. Trong tâm thức dân gian, đó còn là kết tinh của thành quả lao động và niềm mong ước về cuộc sống đủ đầy, bình an. Vì vậy, mỗi dịp lễ hội hay khi gia đình có việc mừng thọ, mâm bồng lại được chuẩn bị cẩn trọng hơn, như một lời cầu chúc phúc – thọ – khang – ninh.
Bên cạnh nét đẹp của mâm bồng, lễ rước lão ở đình Tây cũng là một phong tục giàu ý nghĩa nhân văn, thể hiện truyền thống kính lão trọng thọ của người Việt. Vào ngày 16 tháng Giêng âm lịch, những người cao tuổi trong làng được con cháu và cộng đồng tôn vinh trong nghi thức rước trang trọng về đình.
Không khí lễ hội làng với các nghi thức truyền thống đầu xuân. (Ảnh Báo Hải Phòng)
Trong tiếng trống chiêng rộn ràng, đoàn rước với cờ quạt, lễ nghi và trang phục truyền thống đưa các bậc cao niên tiến về sân đình. Sau nghi lễ dâng hương và cầu phúc, không gian lễ hội trở nên sôi động với nhiều hoạt động dân gian, tạo nên bầu không khí vừa trang nghiêm vừa ấm áp của ngày hội làng.
Hình ảnh con cháu quây quần bên ông bà, cha mẹ trong ngày rước lão đã trở thành biểu tượng sinh động của đạo hiếu và sự gắn kết cộng đồng. Dù nghi thức ngày nay có phần giản lược theo nhịp sống hiện đại, tinh thần tôn kính bậc cao niên và gìn giữ phong tục vẫn được người dân Dưỡng Động – Minh Tân trân trọng duy trì.
Mỗi mùa xuân về, lễ hội đình Tây không chỉ là dịp tưởng nhớ tiền nhân mà còn là không gian lưu giữ những giá trị văn hóa đặc sắc của làng quê Bắc Bộ. Trong đó, mâm bồng đầy sắc quả và nghi lễ rước lão vẫn lặng lẽ góp phần làm nên bản sắc riêng, gợi nhắc về một truyền thống lâu đời được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Trang Linh